CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ BỆNH LÝ VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
“Bảo vệ đôi mắt khỏi biến chứng đái tháo đường: Tầm soát đáy mắt định kỳ giúp phát hiện tổn thương võng mạc sớm, ngăn ngừa nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn”
1. BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG LÀ GÌ?
Bệnh võng mạc đái tháo đường (tiểu đường) là biến chứng vi mạch máu nghiêm trọng tại mắt do tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài. Đường huyết cao làm tổn thương, tắc nghẽn hoặc rò rỉ các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc (lớp màng thần kinh cảm nhận ánh sáng ở đáy mắt)
Các giai đoạn tiến triển của bệnh:
Giai đoạn chưa tăng sinh (Giai đoạn sớm): Các mạch máu nhỏ ở võng mạc bị phình to (phình mao mạch), rò rỉ máu và dịch gây xuất huyết, tiết dịch hoặc Phù hoàng điểm – nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người tiểu đường
Giai đoạn tăng sinh (Giai đoạn nặng): Do thiếu máu nuôi dưỡng, võng mạc phát triển các mạch máu mới bất thường (tân mạch). Các tân mạch này rất dễ vỡ gây Xuất huyết dịch kính, tạo sẹo co kéo dẫn đến Bong võng mạc và gây mù loà vĩnh viễn
2. DẤU HIỆU CẢNH BÁO & NGUY CƠ MẮC BỆNH
Cũng giống như bệnh Glôcôm, bệnh võng mạc đái tháo đường ở giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng. Đến khi bệnh nhân nhận thấy thị lực giảm sút rõ rệt thì tổn thương đáy mắt đã ở mức trầm trọng
Các triệu chứng thường gặp khi bệnh đã tiến triển:
Nhìn mờ từ từ hoặc đột ngột ở một hoặc cả hai mắt
Xung quanh tầm nhìn xuất hiện vệt đen, đốm đen hoặc ruồi bay trước mắt
Tầm nhìn bị biến dạng, hình ảnh bị cong queo, méo mó
Thấy quầng mờ đen che khuất một phần tầm nhìn
Khả năng phân biệt màu sắc suy giảm
Lịch tầm soát đáy mắt khuyến cáo theo y khoa:
Bệnh nhân Đái tháo đường Tuýp 1: Cần tầm soát mắt trong vòng 5 năm kể từ khi chẩn đoán bệnh
Bệnh nhân Đái tháo đường Tuýp 2: Cần khám tầm soát mắt NGAY TẠI THỜI ĐIỂM được chẩn đoán mắc bệnh
Tần suất tái khám chung: Ít nhất 1 năm/lần (hoặc 3 – 6 tháng/lần theo chỉ định của Bác sĩ Mắt nếu đã có tổn thương)
Phụ nữ mắc đái tháo đường mang thai: Cần khám mắt trong 3 tháng đầu thai kỳ và theo dõi chặt chẽ suốt thai kỳ
3. CÔNG NGHỆ CHẨN ĐOÁN BỆNH VÕNG MẠC TIÊN TIẾN
Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Bạc Liêu, chúng tôi sử dụng hệ thống chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao giúp phát hiện tổn thương võng mạc ở mức độ vi mô:
Soi đáy mắt & Chụp ảnh màu đáy mắt: Đánh giá toàn bộ diện diện võng mạc, phát hiện sớm các điểm xuất huyết, xuất tiết nhỏ
Chụp cắt lớp vi tính OCT (Optical Coherence Tomography): Công nghệ quét hình ảnh dựng hình 3D cho phép bác sĩ quan sát chi tiết từng lớp võng mạc, chẩn đoán chính xác mức độ Phù hoàng điểm mà khám thường không phát hiện được
Chụp mạch huỳnh quang võng mạc (FFA): Giúp xác định chính xác vị trí mạch máu rò rỉ và các vùng võng mạc bị thiếu máu
4. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Tùy vào giai đoạn bệnh, Bác sĩ chuyên khoa võng mạc sẽ áp dụng các giải pháp can thiệp tối ưu:
1. Tiêm nội nhãn các chất Anti-VEGF / Corticoid
Phương pháp: Bác sĩ tiêm trực tiếp một lượng thuốc rất nhỏ vào buồng dịch kính của mắt
Tác dụng: Giảm phù hoàng điểm, làm teo các mạch máu bất thường (tân mạch), ngăn ngừa xuất huyết và phục hồi thị lực hiệu quả
Ưu điểm: Nhẹ nhàng, thực hiện trong phòng thủ thuật vô trùng, không gây đau nhờ thuốc tê bề mặt
2. Laser Quang đông Võng mạc
Phương pháp: Sử dụng tia laser để hàn các mạch máu đang rò rỉ (Laser tiêu điểm) hoặc điều trị diện rộng các vùng võng mạc thiếu máu (Laser quang đông toàn bộ võng mạc – PRP)
Tác dụng: Ngăn chặn sự phát triển của tân mạch bất thường, giảm nguy cơ xuất huyết dịch kính và bảo tồn thị lực còn lại
3. Phẫu thuật Cắt dịch kính (Vitrectomy)
Chỉ định: Áp dụng cho các trường hợp nặng bị xuất huyết dịch kính kéo dài không tự tan, hoặc có dải xơ co kéo gây bong võng mạc
Phương pháp: Phẫu thuật vi phẫu hiện đại giúp loại bỏ dịch kính đục máu, bóc tách dải xơ và áp lại võng mạc
5. LỜI KHUYÊN DÀNH CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Khám và điều trị mắt chỉ là một phần. Để bảo vệ thị lực bền vững, bệnh nhân cần phối hợp chặt chẽ giữa Nội tiết – Dinh dưỡng – Nhãn khoa:
Kiểm soát tốt chỉ số Đường huyết (HbA1c < 7%): Yếu tố tiên quyết để dừng đà tiến triển của biến chứng mắt
Kiểm soát Huyết áp và Cholesterol: Huyết áp cao làm tăng nguy cơ vỡ mạch máu võng mạc
Duy trì lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, tập thể dục nhẹ nhàng và ăn uống đúng chế độ dành cho người tiểu đường
6. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ)
Q: Chỉ số đường huyết của tôi dạo này rất ổn định, vậy tôi có cần đi khám mắt không?
Trả lời: Rất cần thiết. Đường huyết ổn định ở hiện tại không đảm bảo rằng võng mạc chưa bị tổn thương từ những khoảng thời gian đường huyết tăng cao trong quá khứ. Nhiều người có chỉ số đường huyết đẹp nhưng đáy mắt đã xuất hiện phù hoàng điểm hoặc xuất huyết nhẹ.
Q: Tiêm thuốc Anti-VEGF vào mắt có đau không?
Trả lời: Mắt bệnh nhân sẽ được nhỏ thuốc tê chuyên dụng và sát khuẩn kỹ lưỡng trước khi tiêm. Quá trình tiêm diễn ra rất nhanh (chỉ vài giây) và bệnh nhân chỉ cảm thấy một áp lực nhẹ ở mắt chứ không đau đớn.
Q: Laser võng mạc có giúp mắt tôi sáng rõ như ban đầu không?
Trả lời: Mục đích chính của Laser quang đông võng mạc là ngăn chặn bệnh tiến triển nặng thêm và giữ vững thị lực hiện tại, tránh nguy cơ mù lụa. Một số trường hợp có thể cải thiện thị lực nhẹ tùy thuộc vào tình trạng hoàng điểm trước khi điều trị.
Thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo. Bệnh nhân đái tháo đường cần chủ động thăm khám đáy mắt định kỳ với Bác sĩ chuyên khoa Mắt để bảo vệ thị lực.
ĐẶT LỊCH TẦM SOÁT VÕNG MẠC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG NGAY
Hotline tư vấn & Đặt lịch: 088 636 5555
Địa chỉ: Số 02, đường 23/8, khóm 20, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau
Thời gian làm việc: T2-T7 từ 7:00 đến 11:30 và 13:00 đến 16:30
